İşletmenin Finansal Sağlığı Nasıl Ölçülür?

"İşletmem iyi mi gidiyor?" sorusunun cevabı tek bir rakamda gizli değildir. Finansal sağlık dört temel boyutun birlikte değerlendirilmesiyle ölçülür: likidite, kârlılık, borçluluk ve büyüme. Bu yazıda her boyutu sade bir dille ele alıyoruz.

1. Likidite — Borçlarını ödeyebiliyor mu?

İşletmenin kısa vadeli yükümlülüklerini karşılama gücü. Cari oran ve asit-test oranı buraya bakar. Likidite düşükse, kârlı olsa bile nakit sıkışıklığı işletmeyi zorlar.

2. Kârlılık — Para kazanıyor mu?

Net kâr marjı, özkaynak kârlılığı (ROE) ve aktif kârlılığı (ROA) işletmenin kazanç gücünü gösterir. Sürekli zarar eden bir işletme uzun vadede ayakta kalamaz.

3. Borçluluk — Ne kadar riskli?

Borç/özkaynak oranı yüksekse işletme aşırı borçlanmış demektir; faiz yükü ve iflas riski artar. Sağlıklı bir yapıda borç ve özkaynak dengelidir.

4. Büyüme — İleri mi gidiyor?

Satışların, kârın ve özkaynağın dönemler arası değişimi. Küçülen bir işletme, bugünkü oranları iyi olsa bile gelecekte risk taşır.

Tek skor yaklaşımı

Bu dört boyutu tek tek incelemek zaman alır. Bu yüzden birçok analiz aracı, oranları ağırlıklandırarak tek bir "finansal sağlık skoru" üretir (örneğin 100 üzerinden). Altman Z-Skoru da bu mantığın iflas riskine odaklanmış bir örneğidir. Tek skor, hızlı bir genel fotoğraf verir; detay için alt boyutlara inilir.

İyi bir finansal sağlık = kârlı + likit + dengeli borçlanmış + büyüyen işletme.